Cosmetica geschiedenis
02 mei 2020 
7 min. leestijd

Cosmetica geschiedenis

Het gebruik van make-up is van alle tijden. Al dertigduizend jaar geleden werden er door onze verre voorouders al producten gebruikt die we tegenwoordig onder het begrip  make-up zouden scharen.

Inleiding

Waarschijnlijk is het “mooier maken” iets van alle tijden. Dat weten we omdat er ook al heel veel bewijzen zijn gevonden in de vorm van archeologische vondsten van allerlei flesjes, potjes en kruikjes met overblijfselen van “schoonheidsmiddelen” uit een ver verleden.

In het begin van de vorige eeuw deden de heren eigenlijk niet (meer) mee met het gebruik van make-up en verzorgingsproducten. Dat is in de loop der eeuwen wel eens anders geweest. Maar het tij gaat ook nu weer keren want dames:“Uw potten crème achter slot en grendel want de mannen komen eraan!”

Voor veel vrouwen is het (en ook dit verschijnsel is van alle tijden) vanzelfsprekend dat, zodra ze hun neus buiten de deur steken, dat niet doen zonder eerst crème op hun gezicht en soms ook wel enige make-up aangebracht te hebben. Maar uit onderzoeken is komen vast te staan dat ook de mannen steeds meer en vaker (al dan niet nog steeds vaak stiekem) naar de crèmepot van hun wederhelft grijpen. En de afgelopen jaren is de groei in mannen cosmetica dan ook verdubbeld.

Een jaar of 15 geleden waren het vooral de homoseksuele mannen die zich om hun uiterlijk bekommerden en daar veel tijd en geld aan besteedden. Maar nu wil de moderne heteroseksuele man ook goed verzorgd en dus steeds beter voor de dag komen. En waarom zou het er goed uit zien ook alleen voor vrouwen weggelegd mogen zijn? Sommigen moderne mensen denken dat dit verschijnsel nieuw is maar terugkijkend in het recente, maar ook verre verleden leert dat cosmetica vrijwel altijd werd gebruikt door zowel vrouwen als mannen.

Het oude Egypte

Archeologische vondsten uit het oude Egypte hebben aangetoond dat de mensen in die tijd hun oogleden kleurden met Malachiet (een blauwgroene minerale stof) en een koollijntje om hun ogen. Dat deden ze omdat ze toen dachten dat ze daardoor oogziektes (zoals bijv. Trachoom dit is ‘n bindvliesontsteking van het oog) konden voorkomen. In de loop van de tijd werd die preventieve soort make-up een modeverschijnsel en vooral toegepast aan het hof en door de upper ten.

Er zijn 3000 jaar oude cosmetica potjes teruggevonden waarin restjes crème zaten bestaande uit een mengsel van dierlijke vetten, onder meer afkomstig van slangen, katten en krokodillen. En om het lekker te laten ruiken zaten er resten van bloemengeuren doorheen. Ook de geur van parfums speelde een machtige rol in het dagelijks leven van de Egyptische cultuur. Geuren werden gebruikt door het branden van wierook maar werden ook toegevoegd aan zalven en crèmes.

In eerste instantie werd er van verschillende ingrediënten wierook gemaakt. De ingrediënten waren o.a.: kruiden, verschillende hout- , hars- en fruitsoorten. De rook die daar af kwam bevatte de geuren van al die ingrediënten. Door dit gebruik ontstonden al spoedig wierooksoorten gemaakt uit allerlei ingewikkelde combinaties waar door de verbranding heerlijke geuren ontsnapten en deze wierook soorten werden in de tempels dan ook vaak gebruikt. We weten dit omdat uit gevonden hiërogliefen, afkomstig van Edfou en Philae, op te maken valt hoe de ontwikkeling van geuren en dus van wierook en parfums in zijn werk gegaan is. Want op deze hiërogliefen stonden nauwkeurige voorschriften over hoe deze middelen gemaakt werden.

Een recept hiervoor luidde als volgt:

Kyphi (een wierook gebruikt door de Oude Egyptenaren en het bestond wel uit 20 tot 50 verschillende ingrediënten) zoals: Mirre, bestanddelen van de Pistache notenboom, Jeneverbes, het zaad van fenegriek en de bestanddelen van een grassoort waaraan(ondergronds) Tijgernoten groeien. Dit alles werd fijngestampt en gezeefd. Het poeder wat hierdoor werd verkregen werd gebleekt in wijn en vervolgens in een vloeistof met honing en de hars van een soort Conifeer gekookt. Daarna gebruikte men de verkregen stof als wierook en het gaf kennelijk heerlijke geuren af.

Voor het verbranden waren ook er, ook al in die tijd, speciale wierookbranders in gebruik. Eerst werden bepaalde geuren alleen maar gebruikt voor religieuze gebeurtenissen bijvoorbeeld reinigingsrituelen of voor rituelen als er iemand overleden was, maar ook voor de verering van de Goden werden er allerlei specifieke geuren gebruikt. Later (1550 – 1260 voor Chr.) werd iedere geur weer voor een ander doel gebruikt en het was de taak van “priesters” deze rituelen te leiden.

Geuren werden gebruikt in cosmetische producten maar eveneens als voorbereiding op het liefdesspel.

De haardracht van de Egyptische cultuur

In de Egyptische cultuur was make-up bijna een noodzakelijk kwaad. Het gebruik hiervan was geen luxe maar behoorde tot de normale dagelijkse gang van zaken. Zowel mannen als vrouwen volgden de mode zowel wat betreft de kapsels als de make-up.
Door kohl omrande ogen was bijna net zo gewoon als tegenwoordig het dragen van een zonnebril. Iedereen van arm tot rijk zelfs de Pharao’s gebruikten make-up.

Echt haar of een pruik
De gefortuneerde Egyptenaren schoren hun hoofd helemaal kaal en droegen pruiken om op deze wijze de mode op de voet te kunnen volgen. Meestal werden deze pruiken gemaakt van dierlijk haar maar er werd ook menselijk haar voor gebruikt. Deze pruiken waren gemaakt van zwart glanzend haar om men er ook toen al naar streefde om er maar jong en levendig uit te zien. Pruiken dragen had ook een praktische functie. Als je namelijk je eigen haar hield en als dat dik genoeg was om bescherming te bieden tegen de zonnestralen maar even goed te beschermen tegen de kou in de koude winternacht bood dat ook aan de muizen een perfecte plaats om hun nest in te maken. Vandaar, dat Egyptenaren die het zich konden veroorloven, hun eigen haar kort lieten knippen zodat ze een pruik konden dragen. Ze waren er trots op dat ze zich een pruik konden veroorloven en zij dit dat niet konden schaamden zich hiervoor. De meest dure pruiken waren gemaakt van menselijk en die pruiken waren zo mooi ontworpen en ook gemaakt dat het bijna niet te zien was dat het om een pruik ging. Of, en die gedachte was nog erger, dat iemand zou kunnen denken dat men zich geen pruik zou kunnen veroorloven.

Het gebruikte materiaal
Vezel van de palmboom werd gebruikt om een kapje te maken dat precies passend werd gemaakt op het hoofd van de nieuwe eigenaar. Alleen haar van menselijke origine of gemengd met plantaardige vezels en wol werd gevlochten en gekruld en daarna vastgezet op dit kapje door middel van hars of bijenwas. Daarna werden er verschillende kleurstoffen gebruikt om de haren zwart te verven. In de loop van de oude Egyptische cultuur varieerde de modellen van de pruiken zowel voor mannen als voor vrouwen door de tijd heen en de modellen waren ook vaak afhankelijk van de status van de drager.
Er werd shampoo gebruikt waarna de schedelhuid werd ingesmeerd met geparfumeerde oliën, dit gold natuurlijk alleen voor diegenen die hun eigen haar nog wel hadden. Daarna werd de hoofdhuid ingesmeerd met geparfumeerd dierlijk vet om het haar, of het nu echt was ofwel het haar van een pruik, lekker te laten ruiken. Bij de vrouwen werd dit haar in vele vlechten gevlochten die op schouderlengte werden vastgezet.

De oude Grieken en Romeinen deden heel veel aan lichaamsverzorging.

Zo hadden de Romeinen pakkingen die voor ons als “moderne mensen” niet erg aanlokkelijk klinken. Deze pakkingen bestonden namelijk uit allerlei stoffen maar een groot deel ervan was krokodillenpoep. Dat was goed voor de huid, dachten ze.

Hun bad cultuur is tot in onze tijd nog bekend

De Romeinse badhuizen (gevoed met water dat erheen geleid werd door Aquaducten) waren erg populair. Mensen bleven soms een hele dag in het badhuis, soms werden er zelfs vergaderingen gehouden etc. om het nuttige met het aangename te verenigen.

Ook reinheid werd in de Romeinse cultuur als heel belangrijk gezien

Voor het reinigen van de lichaamshuid smeerde men zich voor het baden in met oliën en zand of talkpoeder waarna men deze ingrediënten door middel van een huidschraper  van de huid afkrabde als het ware. (Tegenwoordig noemen we dit soort behandeling een lichaamsscrub.)

Dit, in tegenstelling tot de Middeleeuwen, toen de mensen zich amper wasten. Men dacht toen namelijk dat water hen ziek kon maken. Dit idee werd mede gevoed door een grote Pandemie van de Pest (Ook wel De Zwarte Dood genoemd 1347-1350) die een kwart van de gehele Europese bevolking uitroeide. Het is zelfs wel voorgekomen is dat men zich “waste”met urine, omdat men dacht dat het goed was voor de huid. (Trouwens voor veel moderne kwaaltjes, bijvoorbeeld wratten, wordt wassen met urine door sommigen ook nu nog wel eens aangeraden en toegepast! ).

U zult zich wel kunnen voorstellen hoe de mensen uit die tijd moeten hebben geroken! Als je de mensen, die geportretteerd zijn op die mooie oude schilderijen (die wij nu nog in museums kunnen bewonderen) met prachtige kleren met fluweel en kant en juwelen zouden kunnen ruiken zouden we er waarschijnlijk als een speer vandoor gaan door de stank en ongedierte (luizen, vlooien).  De stank was vaak zo erg dat er allerlei parfums en andere middelen werden gebruikt om deze te maskeren.

Vanzelfsprekend waren er toen ook huidverzorgingsproducten gemaakt van oliën, planten en wolvet (van schapen). Sommige ingrediënten worden ook nu nog gebruikt. In de vorige eeuw (door de opkomst van de stomme films en door de film make-up van de Hollywood films) is het heel hard gegaan met de ontwikkeling en uitbreiding van de cosmetische industrie.

 In onze moderne tijd zijn er wel duizenden cosmetica merken op de markt

Er zijn inmiddels honderden zo niet duizenden merken van cosmetische verzorgings– en make-up producten. En dit alles wordt massaal gekocht. Om tot slot een paar cijfers te noemen: In 2004 werd er in Nederland € 2,3 miljard uitgegeven aan cosmetica. Dat is € 140,- gemiddeld per Nederlander. Het deel dat zich specifiek richt op de heren is nog relatief klein maar is wel enorm aan het groeien.

Wat geef jij gemiddeld uit aan cosmetica?

Wil je een stralende en jonge huid?

Dan is de Puur Stralende Huid Challenge iets voor jou.

15 dagen lang ontvang je van het Puur Huid Expert Team  huid en voeding tips, video`s, opdrachten, recepten en cadeaubonnen voor een behandeling en producten.
Meer weten? Klik hier.

Over de schrijver
Sinds 1999 ben ik schoonheidsspecialiste en sinds 2000 heb ik de exclusieve schoonheidssalon www.PuurHuid.nl in Eindhoven.Bij Puur Huid zijn we gespecialiseerd in definitief ontharen en natuurlijke huidverjonging. We zetten door middel van behandelingen, huidverbeterings producten en voedingssupplementen de huid zelf weer aan het werk. Je blijft je zelf, maar dan jonger.Mijn missie is om jouw te laten stralen! In de schoonheidssalon krijg ik vaak te horen dat als je jezelf in de spiegel bekijkt je je aan iets stoort. Andere zien dit minder en kijken naar de mooie dingen. Daardoor voelen velen zich onbegrepen en onzeker. Als ze in de spiegel kijken zien ze niet iemand die ze wél willen zijn. Een stralend persoon!Have a beautyful day! Lillian Nelissen
Reactie plaatsen

Kies dan voor een Natuurlijke Facelift behandeling die je huid op een duurzame manier lift.

Veel vrouwen storen zich aan de rimpels in hun gezicht of merken dat hun huid verslapt. Waardoor je er in de spiegel ouder uit ziet dan dat je je voelt. Herken je je hierin? Boek dan direct deze unieke Natuurlijke Facelift behandeling inclusief High Tech Huidscan, nu tijdelijk voor een speciale actie prijs.